Ineke Lautenbach

Om te lezen en te luisteren

Schrijven is mijn hobby. Op deze website zijn de resultaten daarvan te lezen.
Verder houd ik van zingen en daarvan is iets te lezen en te horen.
Veel plezier!


Chagall - de gele kruisiging

Een overweging bij Jesaja 40: 1-11
Vierde vesper in veertigdagentijd, 18 maart 2012

Chagall schilderde de gele kruisiging in 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. Het schilderij wordt gedomineerd door één kleur: een metaalachtig geel. Het is de kleur van het vuur waarin de vertrouwde wereld van de vooroorlogse tijd ten onder is gegaan, de kleur van de brandende steden en dorpen in Europa.

Het leed en het verdriet van het joodse volk zijn heel realistisch op het schilderij te zien. Bijvoorbeeld rechts waar de huizen van Chagall's geboortedorp Witebsk te zien zijn, die door Duitse troepen in brand zijn gestoken.
Christus aan het kruis is met de gebedsriemen om de arm en het doosje op zijn voorhoofd afgebeeld als een biddende jood. Nog duidelijker joods dan op de witte kruisiging, die ongeveer 5 jaar eerder is geschilderd en waar Jezus als lendendoek de joodse gebedssjaal draagt. Naast zijn rechterarm zien we een wijd geopende Thora rol. De rol is groen en dat is de kleur van de hoop. De kleur wekt herinneringen op aan de boodschap uit Jesaja 40:

Het gras verdort en de bloem verwelkt,
maar het woord van onze God houdt altijd stand.

Daarom hebben we bij deze afbeelding als lezing gekozen voor Jesaja 40. Het stuk leest als een psalm, een troost psalm. Dat is duidelijk vanaf de allereerste zin: Troost, troost mijn volk, zegt jullie God. De problemen van onze tijd zijn niet te vergelijken met die van de Tweede Wereldoorlog, de periode waarin dit schilderij ontstond. Maar iedere tijd kent haar eigen kwaad, haar eigen problemen. En mensen zijn altijd op zoek naar troost. Ik werd vooral getroffen door vers 4:

Laat elke vallei verhoogd worden
en elke berg en heuvel verlaagd,
laat ruig land vlak worden
en rotsige hellingen rustige dalen.

Hier wordt het landschap genivelleerd. De hoge toppen worden lager, de diepe dalen worden minder diep. Soms zou je willen dat het leven wat genivelleerd werd. Die hoge toppen van geluk zijn dan niet het grootste probleem, maar die diepe dalen! Vooral in periodes dat er veel achter elkaar gebeurt. Een mens kan veel hebben, maar soms kun je intens verlangen naar iets meer gelijkmatigheid, naar iets meer sleur. En dat doet me weer denken aan een liedje van Claudia de Brij dat heet: Sleur met jou. De tekst van het refrein is:
Samen wakker worden, ergens heen, lekker eten en weer slapen.
Dat lijkt me heerlijk. In ieder geval voor een poosje.