Ineke Lautenbach

Om te lezen en te luisteren

Schrijven is mijn hobby. Op deze website zijn de resultaten daarvan te lezen.
Verder houd ik van zingen en daarvan is iets te lezen en te horen.
Veel plezier!


De liefde van Rachel

Een overweging bij Genesis 29: 14a-30
Derde vesper van advent, 11 december 2011

We lezen het bekende verhaal van Jakob die denkt Rachel te trouwen, maar haar zuster Lea in haar plaats krijgt. Jakob heeft Esau bedrogen en is daarom op de vlucht geslagen. En nu krijgt hij een koekje van eigen deeg. Onze aandacht in dit verhaal gaat vaak naar Jakob of naar Laban. Maar hoe zit het met Rachel? En met Lea?

Een joodse midrasj vertelt het verhaal vanuit het gezichtspunt van Rachel. Het begint als Jakob en Rachel elkaar ontmoeten bij de bron. Jakob weet al wie ze is en stelt zich voor als familie van haar vader. Het is van beide kanten liefde op het eerste gezicht. Jakob vraagt Rachel meteen ten huwelijk en ze zegt ter plekke ja. Maar ze voegt er aan toe:
'Mijn vader is een slimme man, je zult hem niet zo maar overtuigen.' 
Jakob denkt dat hij wel aan Laban gewaagd is. Hij antwoord:
'In slimheid ben ik zijn broer.'
Dan vraagt Jakob waarom Rachel er niet op vertrouwd dat haar vader akkoord zal gaan.
'Ik heb een oudere zuster en hij zal mij niet eerder dan haar laten trouwen,' legt ze uit.

We weten uit het bijbelverhaal dat Laban toestemt en Jakob zeven jaar voor Rachel laat werken. De  midrasj gaat verder. Die zeven jaren gaan voorbij en Lea is nog steeds niet getrouwd. Jakob wordt onrustig, hij wil voorkomen dat hij bedrogen wordt. Daarom geeft hij Rachel een aantal tekens mee waaraan hij haar in het donker van de huwelijksnacht zal herkennen. Maar Rachel bedenkt welke vernedering haar zuster te wachten staat en verplaatst zich in haar positie. Dat kan ze haar niet aandoen. Ze geeft Lea de tekens die ze van Jakob heeft gekregen, zodat hij zal denken dat Rachel bij hem is. En het werkt, Jakob merkt het pas 's ochtends en het huwelijk met Lea is daarmee voltrokken.

Rachel's daad krijgt in een latere midrasj nog meer lading. We zijn verder in de tijd, het volk Israel is verslagen en in ballingschap weggevoerd. De Eeuwige zit verslagen op de puinhopen. Ze draagt Jeremia op om de aartsvaders en Mozes te halen. Die weten hoe je moet klagen, ze zullen Zijn verdriet begrijpen en Haar uit de put kunnen halen. Beeldend vertellen Abraham, Isak, Jakob en Mozes welke offers ze hebben gebracht in dienst van de Eeuwige en van Israel, maar het neemt de wanhoop niet weg.

Dan verschijnt Rachel op het toneel. Zij wacht niet tot ze geroepen wordt, ze komt uit zichzelf en vertelt haar verhaal.

'Ik was geschokt van de wisseltruc die mijn vader had bedacht. Ik heb Jakob verteld waaraan hij mij in de huwelijksnacht zou kunnen herkennen. Maar ik dacht ook na over de vernedering die Lea te wachten stond. Ik besloot mijn verlangens opzij te zetten voor mijn zuster. Ik gaf Lea de herkenningstekens. En ik kroop onder het bed van Jakob en Lea. Lea zei niets, ik sprak voor haar zodat Jakob Lea niet aan haar stem zou herkennen.'

De woorden van de aartsvaders en van Mozes konden de Eeuwige niet van gedachten doen veranderen, maar door dit relaas van Rachel laat Hij zich raken. De Eeuwige belooft dat Israel zal terugkeren. Zo gaat Rachel's trouw aan haar zuster voor haar eigen geluk. Ze maakt haar eigen keuze waarmee ze zelfs de Eeuwige tot inkeer brengt. 


Ik heb me gebaseerd op een artikel van dr. Schorsch dat ik heb gevonden op de website van het Jewish Theological Seminary of America