Ineke Lautenbach

Om te lezen en te luisteren

Schrijven is mijn hobby. Op deze website zijn de resultaten daarvan te lezen.
Verder houd ik van zingen en daarvan is iets te lezen en te horen.
Veel plezier!


Wijsheid

Wat een verademing na alle veldslagen in de Makkabeeën! Ook in het boek Wijsheid loopt het nog steeds slecht af met de goddelozen, maar de nadruk ligt nu op alle goeds dat de rechtvaardigen ten deel valt. En het gaat nu voor het eerst uitgebreid over het leven na de dood, al geldt dat niet voor iedereen: "de onsterfelijkheid van de ziel is de vrucht van wijsheid en rechtvaardigheid" (Werk in uitvoering 3 bladzijde 85). En in Wijsheid 2:24 staat "Ieder die hem (de duivel) toebehoort roept de dood over zich af". Hier wordt de eeuwige dood van de ziel bedoeld, want de fysieke dood is het lot van iedereen. Leven na de dood krijg je niet, je moet het verdienen.

De beloning voor een goed leven is niet meer: oud worden en veel kinderen krijgen in dit leven, het fysieke leven op aarde. Nee, de beloning volgt daarna. Jong sterven of geen kinderen krijgen is daarmee geen straf meer. Er staat zelfs: "Gelukkig is de onvruchtbare vrouw die niet bezoedeld is en zich niet aan de zondige gemeenschap overgeeft: zij zal vrucht dragen wanneer alle mensen aan het oordeel worden onderworpen." (Wijsheid 3:13) Natuurlijk, die opmerking over zondige gemeenschap kan worden opgevat als “seks is vies”. Maar wat mij hier treft is dat het niet als straf van God wordt gezien als iemand geen kinderen heeft. En na al die verhalen over vrouwen die zwanger worden en kinderen die geboren worden, lijkt me dat wel prettig om te horen als je zelf geen kinderen hebt.

Maar het meest word ik getroffen door het gedeelte dat begint onder de kop "Salomo's lofzang op de wijsheid", Wijsheid 6:22 - 9:17. Een prachtig stuk, wel enigszins vergelijkbaar met het Hooglied, hoewel dit geen poëzie maar proza is. En hier is duidelijk sprake van een metafoor, terwijl Hooglied toch echt over de menselijke liefde gaat. Ook al wil de kerk dat nog wel eens anders uitleggen ... Het is een prachtige ode aan de wijsheid, een hoogtepunt in de bijbel.

Daarna valt het wat mij betreft een beetje dood. Vanaf Wijsheid 9:18 volgt een soort samenvatting van de geschiedenis van Israël, waarin veel bekend wordt verondersteld. Het spreekt mij niet zo aan.

Wat mij verder nog opvalt is een opmerking in Werk in uitvoering 3 over het aantal auteurs. Men heeft wel verondersteld dat Wijsheid door meer dan één auteur is geschreven, maar hier wordt gezegd dat er “nergens stijlbreuken (zijn) aan te wijzen, zodat het aannemelijker is dat we met het werk van één schrijver te maken hebben”. Maar geen enkel boek valt tot nu toe voor mij zo overduidelijk in delen uiteen! Deze drie delen zouden wat mij betreft gemakkelijk een verschillende herkomst kunnen hebben. Ik zou wel eens meer willen weten van de argumenten om juist Wijsheid als een geheel van één auteur te zien.